Tại bệnh xá Trường Sa Lớn vào một đêm hè tháng 6/2014, trong căn phòng mổ nhỏ nơi đảo xa, một ca phẫu thuật viêm ruột thừa cấp đang diễn ra khẩn cấp. Cách đó hơn 600km, tại Bệnh viện Quân y 175 ở TP.HCM, các bác sĩ chăm chú theo dõi từng hình ảnh, từng chỉ số sinh tồn truyền về qua màn hình. Lúc ấy khoảng cách địa lý dường như bị xóa nhòa, chỉ còn lại sự phối hợp nhịp nhàng giữa đất liền và đảo xa để giành lại sự sống cho người lính trẻ. Phía sau ca mổ đặc biệt ấy là hệ thống Telemedicine do ELINCO triển khai - một dấu mốc mở đầu cho hành trình nhiều năm đưa công nghệ y tế từ xa đến với biển đảo, vùng biên giới và cả những bệnh viện quân y ngoài lãnh thổ Việt Nam.
Khi “đường truyền” trở thành sợi dây nối sự sống giữa đất liền và đảo xa
Ngày 11/6/2014, hạ sĩ Trần Văn Giáp công tác trên tàu Hải quân 935 tại Trường Sa được xác định bị viêm phúc mạc do viêm ruột thừa mủ và cần phẫu thuật khẩn cấp. Trong điều kiện đặc biệt giữa biển khơi, việc chuyển bệnh nhân vào đất liền gần như không khả thi. Ca mổ được thực hiện ngay trong đêm tại Bệnh xá đảo Trường Sa Lớn với sự hỗ trợ trực tuyến từ Bệnh viện Quân y 175 thông qua hệ thống Telemedicine do ELINCO triển khai trước đó và bàn giao cho Tổng cục Hậu cần/Bộ Quốc phòng vào cuối năm 2013.
Bác sỹ bệnh viện quân y 175 chỉ đạo mổ trực tuyến ca viêm ruột thừa cho chiến sỹ Trần Văn Giáp trên đảo Trường Sa Lớn qua hệ thống TELEMEDICINE
Hình ảnh phòng mổ, âm thanh trao đổi chuyên môn và các thông số y khoa được truyền trực tiếp từ đảo về đất liền. Gần một giờ đồng hồ căng thẳng, ca phẫu thuật thành công. Người lính trẻ qua cơn nguy kịch khi phía sau anh là sự đồng hành của những bác sĩ ở đất liền và một hệ thống công nghệ đang âm thầm làm nhiệm vụ.
Đó cũng là một trong những ca cấp cứu đầu tiên cho thấy hiệu quả thực tế của Telemedicine trong môi trường biển đảo quân sự, nơi mỗi phút chậm trễ đôi khi phải đánh đổi bằng tính mạng con người. Sau Trường Sa Lớn, ELINCO tiếp tục triển khai hệ thống kết nối Bệnh xá đảo Song Tử Tây với Bệnh viện Trung ương Quân đội 108. Tháng 9/2014, hệ thống chính thức được nghiệm thu và đưa vào sử dụng.
Khác với các giải pháp trước đây chỉ truyền tuần tự từng hình ảnh, hệ thống lần này cho phép truyền đồng thời nhiều tín hiệu y tế: hình ảnh camera phẫu thuật, máy siêu âm, điện tim, huyết áp, độ bão hòa oxy trong máu… giúp bác sĩ tuyến sau theo dõi gần như trực tiếp toàn bộ quá trình cấp cứu. Tại buổi nghiệm thu, một ca cấp cứu giả định bệnh nhân thủng dạ dày được thực hiện giữa đảo Song Tử Tây và Bệnh viện 108. Chứng kiến chất lượng hình ảnh và âm thanh từ đầu cầu đảo xa, Thiếu tướng Mai Hồng Bàng khi ấy đã ví von: “như đang trực tiếp trong phòng mổ”. Đó không đơn thuần là thành công về mặt kỹ thuật. Với những người lính nơi đầu sóng ngọn gió, Telemedicine còn mang lại cảm giác yên tâm khi phía sau họ luôn có đất liền đồng hành.
Những người mang “hơi thở đất liền” ra biển đảo
Năm 2020, hành trình Telemedicine tiếp tục nối dài tới đảo Thổ Chu - địa đầu Tây Nam của Tổ quốc. Để ra đảo, cán bộ kỹ thuật của Công ty phải mất hàng chục giờ di chuyển bằng tàu từ đất liền, phụ thuộc hoàn toàn vào thời tiết biển. Nhưng với những người làm dự án, đó không đơn thuần là một chuyến công tác kỹ thuật. Hình ảnh những cán bộ trẻ ELINCO hồ hởi bắt tay vào nhiệm vụ như khẳng đinh một tinh thần rất đặc trưng của doanh nghiệp mang nguồn gốc quân đội: lặng lẽ, kỷ luật và luôn sẵn sàng lên đường khi nhiệm vụ cần.
Khi hệ thống hoàn thành, Bệnh viện Quân y 121 được kết nối với Bệnh xá Trung đoàn 152 trên đảo Thổ Chu. Những cuộc hội chẩn từ xa, những đường truyền hình ảnh y khoa đã giúp “hơi thở đất liền hòa nhịp với đảo khơi”. Phát biểu tại lễ nghiệm thu, lãnh đạo Quân khu 9 khẳng định hệ thống không chỉ phục vụ công tác chăm sóc sức khỏe mà còn góp phần bảo đảm nhiệm vụ sẵn sàng chiến đấu, giữ gìn chủ quyền biển đảo.
Ít ai biết rằng, để có được những đường truyền ổn định giữa biển động là biết bao ngày khảo sát, lắp đặt, căn chỉnh thiết bị trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt. Nhưng với những người cán bộ, kỹ sư của ELINCO, đây là công việc họ đã quen thuộc suốt nhiều năm đồng hành cùng các dự án quốc phòng - an ninh.
Từ biển đảo Việt Nam đến những nhịp cầu hữu nghị quốc tế
Nếu giai đoạn đầu hệ thống Telemedicine gắn với những ca cấp cứu nơi đảo xa, thì những năm sau đó, hệ thống này dần mở rộng ra ngoài biên giới Việt Nam như một “nhịp cầu y tế” kết nối tình hữu nghị quân đội các nước. Tháng 4/2020, hệ thống Telemedicine hiện đại được bàn giao cho Bệnh viện 103 Quân đội Lào tại thủ đô Vientiane. Công trình do Bộ Quốc phòng Việt Nam hỗ trợ, ELINCO là đơn vị thi công, tích hợp hệ thống. Các thiết bị được thiết kế theo tiêu chuẩn kỹ thuật nghiêm ngặt, có khả năng kết nối trực tiếp với đội ngũ bác sĩ đầu ngành của Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 Việt Nam.
Thiếu tướng Lê Hồng Dũng làm việc với ELINCO, chỉ đạo triển khai hệ thống Telemedicine hỗ trợ Quân đội Nhân dân Lào trong bối cảnh dịch Covid-19
Tại lễ bàn giao, nhiều lãnh đạo quân đội Lào khẳng định đây không chỉ là một dự án công nghệ y tế mà còn là “món quà đặc biệt” thể hiện tình đoàn kết giữa hai nước. Không lâu sau đó, hệ thống Telemedicine tiếp tục được chuyển giao cho Bệnh viện Preah Ket Mealea của Quân đội Hoàng gia Campuchia, kết nối với Bệnh viện Quân y 175 của Việt Nam. Những đường truyền hình ảnh, âm thanh phục vụ hội chẩn từ xa lúc này không chỉ giúp cấp cứu bệnh nhân hiệu quả hơn mà còn mở ra khả năng chia sẻ chuyên môn y khoa xuyên biên giới.
Đặc biệt, trong giai đoạn dịch Covid-19 diễn biến phức tạp năm 2021, ELINCO tiếp tục xuất quân triển khai giai đoạn mới của hệ thống Telemedicine cho Bệnh viện Trung ương Quân đội 103 của Lào. Trong bối cảnh dịch bệnh ảnh hưởng đến việc đi lại và thi công, đội ngũ cán bộ kỹ thuật vẫn khẩn trương lên đường, mang theo nhiệm vụ mà Bộ Quốc phòng giao phó.
Từ ca mổ giữa biển khơi năm 2014 đến những hệ thống y tế từ xa kết nối nhiều quốc gia, Telemedicine không còn chỉ là một giải pháp công nghệ. Ở đó có câu chuyện của những người lính được cứu chữa giữa trùng khơi. Có những bác sĩ ở đất liền đồng hành cùng đảo xa qua màn hình hội chẩn. Có những kỹ sư ELINCO lặng lẽ mang thiết bị vượt biển, vượt biên giới để nối những “đường truyền sự sống”.
Hơn một thập kỷ phát triển, Telemedicine đã trở thành một trong những dấu ấn nổi bật của ELINCO, doanh nghiệp trưởng thành từ môi trường quân đội, mang trong mình tinh thần kỷ luật, trách nhiệm và khát vọng cống hiến bằng công nghệ. Và ở đâu đó giữa biển khơi hay những bệnh viện quân y của nước bạn, những tín hiệu kết nối vẫn đang âm thầm hoạt động, như cách ELINCO bền bỉ góp phần đưa công nghệ đến gần hơn với con người để khoảng cách địa lý không còn là giới hạn của sự sống.
